Historie Nieuw Leven vanaf 1992

Rond 1990 ontstaat in Valburg het bewustzijn dat er iets moest gebeuren om molen Nieuw Leven te behouden voor het dorp. De staat van de molen is inmiddels zo slecht dat deze niet meer in gebruik kan worden gesteld.

Op 23 november 1992 vindt op initiatief van Bob Taanman, wethouder van de gemeente Valburg, een bijeenkomst plaats van potentiële vrijwilligers en medewerkers van de gemeente Valburg die zich sterk willen maken voor de restauratie van de molen. Op basis van een inventarisatie, gedaan door Th. Heijdra van de Rijksdienst voor Monumentenzorg, J. Malisse (een Arnhemse vrijwilliger die zich het lot van de Gelderse molens aantrok) en J. Heijdra van de provincie Gelderland, is een offerte aangevraagd voor restauratie.

Er wordt een plan van aanpak gedefinieerd om na te gaan of restauratie financieel haalbaar is en of de molen daarna exploitabel te maken is. De offerte bedraagt in het gunstigste geval Fl. 350.000.

Als blijkt dat een stichting op 10% meer subsidie aanspraak kan maken, wordt op 2 december 1992 een voorlopig bestuur voor de stichting in oprichting gekozen: voorzitter C. Hage, penningmeester A. Jansen en secretaris A. Griffioen. De stichting i.o. wil zich aan de klus wagen als er garanties komen dat de kosten voor 80% worden gesubsidieerd door Monumentenzorg, provincie Gelderland en gemeente Valburg. Voor de resterende 20% wil de stichting i.o. zelf fondsen werven. Ook hebben 5 mensen zich aangemeld om zich te laten opleiden tot vrijwillig molenaar.

Op 16 maart 1993 gaat de financiële commissie van de gemeente akkoord met het toekennen van de BRRM subsidie van Fl. 250.000,-- . Notaris Elfrink wordt met spoed verzocht een akte van oprichting te passeren. Dit vindt plaats op 4 juni 1993. Op 29 november wordt in deze algemene bestuursvergadering gemeld dat een voorlopig koopcontract is getekend. Op 21 december 1993 passeert de aankoopakte van molen Nieuw Leven met ondergrond voor Fl. 5000,--.

Begin februari 1994 wordt bekend dat de restauratie ongeveer fl.460.000,-- zal gaan kosten. Half april geeft de gemeente aan dat het geld voor de restauratie gebudgetteerd is. Er ontstaan ook plannen om de molen ongeveer 50 meter naar het westen te verplaatsen. De familie Hooijer krijgt dan meer ruimte op het erf en de stichting heeft dan de beschikking over een eigen terrein. Deze verplaatsing wordt mogelijk gemaakt door een ruilovereenkomst tussen de familie Hooijer en de stichting.

In juli 1995 ontvangt fa. Coppes uit Bergharen opdracht om de restauratie uit te voeren. De officiële start van de restauratie is het uitnemen van de roeden op 10 september. Burgemeester van der Vliet en mevr. Van Dijk-van Heusden van de Vrienden van de Gelderse Molen spreken, volksdansgroep Valburg en Con Anima treden op en er wordt een film vertoond over de restauratie in de 60-er jaren.

In september 1995 wordt de molen gedemonteerd en afgevoerd naar de werf van fa. Coppes.

Jan Jansen steekt op 26 juni 1996 de eerste spade in de grond op het nieuw verworven molenterrein. Vervolgens wordt zand opgebracht, een plaatfundering gestort en de teerlingen en onderbouw gemetseld. Op 14 december wordt de standerd geplaatst en de eerste steen gelegd door wethouder B. Taanman.

24 oktober 1997 worden de kast en de kap op de molen geplaatst. Ook het in eigen beheer gebouwde molenaarshuis wordt dat jaar in gebruik genomen. Op de oude locatie is de kast voorover gaan hangen en zijn de steenbalk en steenlijsten doorgezakt. Op de nieuwe locatie staat het allemaal recht, ligt de askop hoger en daardoor zijn de roeden te kort. Er wordt besloten om deze met 70 cm te verlengen.

 

Op 2 mei 1998 vindt de officiële ingebruikname van Nieuw Leven plaats met als programma:

12.00 uur Ontvangst gasten

12.30 uur Toespraken

13.30 uur Officiële ingebruikstelling door burgemeester van der Vliet

13.45 uur Optreden Con Anima gevolgd door een optreden van de Valburgse Volksdansgroep

Tientallen genodigden en overige belangstellenden bevolken de tent die staat opgesteld op het molenterrein. Een groot aantal sprekers heeft zich gemeld om bij deze gelegenheid het woord te voeren. De Hollandsche Molen schenkt in de persoon van de heer Boskaljon een barometer en de Rabobank biedt een tuinbank aan. De Gelderse Molen biedt aan de kosten van het luikapje voor haar rekening te nemen en de heer Geert Jansen biedt namens de stichting Valburg 1200 floodlight verlichting aan. De heer J. Heijdra van de provincie Gelderland biedt een bilhamer aan en mevrouw Somford schenkt het diploma vrijwillig molenaar van haar man, de eerste persoon die in 1966 op Nieuw Leven slaagde voor de kort daarvoor gestarte allereerste opleiding voor vrijwillig molenaars in Nederland. Met het lichten van de vang verricht burgemeester van der Vliet de officiële openingshandeling.

Hiermee wordt de restauratie en verplaatsing van molen Nieuw Leven officieel afgesloten. De kosten van de restauratie hebben ca. fl. 465.000 bedragen en de realisatie is mede mogelijk gemaakt door subsidie ter beschikking gesteld door de Rijksdienst voor Monumentenzorg, de provincie Gelderland, de gemeente Valburg, het Prins Bernhardfonds en het Plusfonds. Daarnaast werden tientallen giften ontvangen van bedrijven en particulieren, werden we gesteund door de Vrienden van Nieuw Leven en werd door eigen acties van het stichtingsbestuur meer dan fl. 120.000 ingezameld. Daarnaast mag vooral niet worden vergeten dat door bestuursleden een geweldige hoeveelheid werk is verzet om met veel fysieke arbeid de verplaatsing van Nieuw Leven en de bouw van het molenaarshuis te faciliteren.

Er is besloten dat Nieuw Leven twee dagen per week, op woensdag en zaterdag geopend zal zijn.

Voor de bezetting wordt door beherend molenaar Jan Jansen een dienstrooster gemaakt, de bezetting bestaat uit een molenaar en een molenaarshulp.

 

Vrienden van de molen (donateurs) geven per jaar € 45,-- . Om deze donateurs bij de molen te betrekken wordt in juni 1999 besloten om jaarlijks een barbecue te organiseren. Dit mag voor de molen geen extra kosten met zich meebrengen. De activiteit wordt door de vrienden erg gewaardeerd en genereert veel belangstelling.

De vrijwilligers Griffioen, Jansen, Hage, Spaan, Vink en Leenders ontvangen in januari 2005 de vrijwilligersprijs van de gemeente Overbetuwe. Uit handen van burgemeester Tuijnman ontvangen zij “het Toonbeeld” en een oorkonde.

De Rijksdienst voor Monumentenzorg gaat voor het eerst werken met subsidies op basis van een meerjarenplan. Op basis van dit plan wordt voor de periode van 2007-2012 een bedrag van € 23.700,-- vastgesteld.

Op 23 november 2007 wordt afscheid genomen van Arie Griffioen en Jan Jansen, twee mannen van het eerste uur. Zij zijn vanaf het begin betrokken bij de initiatieven om Nieuw Leven voor de toekomst te bewaren en hebben zich ingezet voor restauratie, verplaatsing en exploitatie. Ook wordt de film “De Molen en de kunst” van A. Jansen en B. den Ambtman vertoond over de molen en de visie van kunstenaars L. van Amsterdam, M. Scholten en J. Verbeek. P. Stam meldt zich aan als nieuwe vrijwilliger.

Tijdens de jaarlijkse barbecue in 2011 wordt een naambordje onthuld met opschrift “Jan van Tun-erf”. Het stichtingsbestuur geeft hiermee blijk van waardering voor de verdiensten van overleden J. Jansen.

In de afgelopen jaren is het kruien van de molen steeds zwaarder geworden. Oorzaak is o.a. het gebruik van niet gewaterd hout bij de restauratie voor bv. de steenbalk, die door belasting is doorgezakt. In mei 2013 wordt de gehele kast opgevijzeld en wordt een nieuwe laag eiken tussen brasem en steenbalk gemonteerd, de zetel wordt aangepast, de lagers uitgevoerd in teflon/roestvrij staal en de slekken op dikte gemaakt. Medio juni 2013 zijn de werkzaamheden afgerond.

Medio 2018 blijkt dat het bovenwiel een ingrijpende reparatie behoeft. In december wordt door molenbouwer Coppes het achterste deel gedemonteerd waarna zichtbaar wordt dat ook het voorste deel niet aan restauratie kan ontkomen. Half januari 2019 is het complete bovenwiel gedemonteerd, waarna in de werkplaats van Coppes de ingrijpende restauratie kan beginnen.

 

Bovenwiel in opbouw op de werf van molenmaker Coppes, na het vervangen van slechte delen moesten alle kammen weer op de juiste afstand t.o.v. elkaar worden geplaatst.

 

 GedemonteerdNa restauratie

               Bovenwiel is gedemonteerd                                                Bovenwiel herplaatst na restauratie

 

In mei 2019 is na drie maanden doorlooptijd het bovenwiel weer terug geplaatst en wordt de molen weer in gebruik genomen.